nükhet eren

…düşleyin siz de!, dedi, birkaç satırlık küçük düşler, uzun destanların kapısını açar…

Hayal ve Hakikat

Basılmış olan romanın alt kısmında İstanbul 1309 (1891) yazıyor. Sayfanın üst kısmı yazarların adlarına ayrılmış: Bir Kadın ve Ahmet Mithat. Romanın daha önce Tercüman-ı Hakikat Gazetesinde yer aldığı belirtiliyor.

Tuna ve Bağdat vilayetlerinde dönemin önde gelen devlet adamlarından Mithat Paşa’nın yanında ve himayesinde kalması ile yazarlık penceresini aralayan Ahmet Mithat Efendi, ismindeki Mithat mahlasını da ondan almıştır. Mısır Çarşısı’nda çırak olarak çalışırken okuma yazmayı öğrenir, büyük bir azimle ortaokulu tamamladığında 20 yaşındadır. Başlangıçta, roman anlatma yöntemi olarak, geleneksel meddahın anlatım üslubunu kendisine uygun bulmuştur. Mısır Çarşısı ahalisinin hoşlanacağı noktaları bilir ve onları yazar.

Ahmet Mithat Efendi, Tanzimat Dönemi’nin en çalışkanlar yazarlarından biri sayılıyor. Hatta daha ileri giderek onu, Türk romanının kurucusu olarak tanımlayan edebiyat insanları var ve ben onların bu görüşüne katılıyorum.

Felsefe-i Zenan (Kadınların Felsefesi) adlı romanı, çalışmak üzere çağrıldığı Halep’e yaptığı yolculuğu ablasına yazdığı mektuplarla anlatan Zekiye karakteriyle dikkati çeker. Bu roman, hem mektup yoluyla anlatımın edebiyatımızdaki ilk örneğidir, hem de çalışan kadının yer aldığı ilk romandır. Çoğu kişi Reşat Nuri’nin Çalıkuşu romanındaki Feride’yi çalışan ilk kadın roman kahramanı olarak bilse de, Ahmet Mithat’ın kadın öğretmeni, ondan elli yıl önce kitap sayfalarına girmiştir bile. Romanda başka bir ilk daha vardır… Doğrudan doğruya kadın sorunlarını anlatıyor olmak.

Ahmet Mithat’ın bir başka ilki de polisiye roman türündedir. Yazdığı Esrar-ı Cinayat, Ahmet Ümit’in de bir söyleşisinde değindiği gibi, edebiyatımızın ilk polisiye romanı olarak kabul edilir.

Karı Koca Masalı adlı eserinde okuyucuyla sürdürdüğü diyalog, İtalyan yazar Umberto Eco’nun “okur sözleşmesi” diye bahsettiği anlaşmanın yıllar öncesinden uygulanmış halinden başkası değildir.

Müşahedat romanında, yazar ve karakterler bir aradadır. Roman kahramanları romanın yazılmasına müdahale eder, değiştirir. Ahmet Mithat, bu kez okuru yazarın mutfağına götürmüştür; yemek beraber pişirilecektir.

Cervantes’in Don Quijote’sini çevirmek yerine ondan esinlenerek yazdığı roman ise Çengi’dir. Cervantes eski zaman şövalyelerini mizahi diliyle eleştirirken, Ahmet Mithat cin peri hikayeleriyle dalga geçer.

Ahmet Mithat, romanlarında tarihi olayları anlatmasıyla bugünün romanlarını hatırlatır. Kabakçı Mustafa İsyanı, Fransızların Mısır’ı ele geçirmesi, Haşişiler, Fransız İhtilali gibi tarihi olaylar bazı romanlarında yerini almıştır.

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on 09/06/2014 by in BirGün Yazıları and tagged , , , , .

Twitter’dan..

Hata: Twitter yanıt vermedi.Lütfen birkaç dakika bekleyip bu sayfayı tazeleyin.

İletişim

nukheteren yahoo.com

Fotoğraflar..

Mahmut Yesari, 1920'lerden öldüğü 1945 yılına kadar sürekli roman öykü tiyatro yazmış. Bugün unutulmuş, kimse okumuyor, kitapları basılmiyor. NEYYA edebiyat laboratuvarinin gözdesi  Mahmut Yesari 2016 da Papirüs dergisinde. Yazarlarımızi unutturmayacagiz.

Zero sergisini görerek  yeni bir sıfır ekledim. Yeni IBAN numaram...

Semahane imiş.

Bu bir aktar dükkanı. Dışarıda yaprak tarhana asılı. Kefen ve cenazeyle ne ilişkisi var.

Küçük bir Selçuklu camii

Papirüs Dergisi çıktı.  Dosya konusu Don Quijote ile Türk Edebiyatı karşılaştırması ve Bizim Don Quijote. Baska Edebiyat'ta ise Ermeni Edebiyatı var.  Çok emek verildi. Çaba sarfettim.  Didik didik okunmasını isterim.  Her türlü yorum ve eleştiriyi bekliy

Diğer Fotoğraflar
%d blogcu bunu beğendi: