nükhet eren

…düşleyin siz de!, dedi, birkaç satırlık küçük düşler, uzun destanların kapısını açar…

Beethoven ile Cumartesi Anneleri

Beethoven’ın ömrünün son yıllarında yaylı dörtlüler için yazdığı 135 nolu eserinin dördüncü bölümünün adı ‘’Mutlaka Olmalı’’ ( Es Muss Sein) dir. Cumartesi Annelerinin İstanbul- Galatasaray Meydanında her cumartesi günü saat 12:00 ‘deki buluşmalarında oğlunun fotoğrafını göğsünün üzerinde tutan kadın, öteki annelerin konuşmasına iç çekişleriyle katılıyordu. Canı yakılmış, yanağına şiddetli bir tokat yemiş, bir köşede ağlayan küçük bir çocuğun burnunu çekmesine benziyordu. On beş yıldır sızısı dinmeyen bedeni, yıllardır kayıp kocasını Kürtçe bir ağıtla anlatan öbür kadının hiç bilmediği diline bağlanıyor, başkaldırısına ortak oluyordu. Kaybolanların sorumluları belliydi,  hesap vermeliydi. Mutlaka Olmalı’ydı.

Yoldan geçen Beyoğlu tramvayına bakmak için fotoğrafın önüne doğru eğilmiş başını kaldırdı. Haftalar, aylar, yıllar boyunca eline alıp tuttuğu oğlunun büyük fotoğrafı PVC ile kaplanmıştı, böylece yağmurlu, karlı, tipili, dolulu, rüzgarlı bütün Cumartesilerde onu tutabiliyordu. Her hafta yenilenen şey, sol elinin üstüne gelecek şekilde fotoğrafın üzerine yerleştirdiği kırmızı karanfildi. Yaşanılan zamanın ağırlığı müziğinin ağırlığına tamı tamına denk geliyordu. Viyola kemana hesap sormaktan söz ediyor, ‘’Olmalı mı’’ diye soruyor, viyolonsel hesabın sorulması için cevap veriyor: ‘’Mutlaka Olmalı’’.

Yanında duran saçları kırlaşmış gelin, babalarının işinden geri dönmediği gün, çocuklardan birinin 3 yaşında, diğerinin 1 yaşında olduğunu söylüyor. Bir hafta birini, öteki hafta diğerini kucağında taşımış buraya hiç aksatmadan. Şimdi büyüğü 18 yaşında olmuş ve meydana gelmek istemiyormuş. Umudunu kesmiş meçhul olmayan faillerin ortaya çıkarılıp yargılanacağından ve annesine boşuna kendini harap etme diyormuş. Kızının ise buraya geldiği günün ertesinde hasta olup yatağa düştüğünden dolayı gelmesini istemiyormuş. Flamayla, pankartla, türküyle sivil haklarını aramak için yola çıkmış öteki gruplar, yere oturmuş ve  sessiz bilgeliğe bürünmüş Cumartesi İnsanlarına selamlarını sevgilerini sunuyor.

Beethoven’in bu eseri yaratmasına neden olan olayın aslında çok basit bir borç- alacak ilişkisinden çıktığı söylenir. Böylesine hafif bir konudan bu kadar ağır bir başyapıtın çıkması gibi yaşanmış bu ağır duruma, ülke yöneticilerinin takındıkları tavır hafife almak, geçiştirmek oluyor. Başbakan ile görüşmesini anlatan annenin sıkıntılı haliyle farkında olmadan elindeki kırmızı karanfilin yapraklarını yolması hala bir umudu aramamanın ağırlaşmış tavrını açığa çıkarıyordu.

İnsan Hakları Derneği 1995 yılından bu yana 17-31 Mayıs tarihini Kayıplar Haftası ilan etti. Kayıplarını arayan insanların Galatasaray’da buluşması 320. haftasına ulaştı. Birkaç yıldır artık kayıpların torunları İstiklal Caddesinin parke taşlarında oturmaya başladı.  Yüz kadar kayıp yakınının elinde tuttuğu resimlerin altında isimleri ile doğum ve kaybolma tarihleri var.
Kaybolma tarihlerinin büyük çoğunluğu 1993-1996 yılları arasında olduğu görünüyor. Türkiye’nin ilk ve tek kadın başbakanı Tansu Çiller’in başbakan olduğu dönem  ise, Haziran 1993- Mart 1996.  Bütün sorumluların yargılanması için soralım: Olmalı mı? Mutlaka Olmalı.

İstanbul’un en kalabalık caddesinde, her gün bir milyona yakın insanın geçtiği, her türlü farklılığın bir arada yaşadığı karışık ve karmaşık bu yerde, Cumartesi Annelerinin buluşması caddeye sakinlik veren bir vaha gibi ortaya çıkıyor.  Eşlerini, çocuklarını, kardeşlerin ortadan kaybının doğurduğu acı ile, onları yok edenlerin serbestçe dolaşmasının büyüttüğü isyan bütün ağırbaşlılığı ile bir araya gelmiş, haksızlığa uğrayanların sakin bir sığınağı olmuş. Dünyanın bütün sesleri bir araya toplanmış, iktidarlar için zor  karar da olsa  insanı yok edenlerin, yok sayanların ortaya çıkarılması için ‘’mutlaka olmalı’’ diyor.

Reklamlar

One comment on “Beethoven ile Cumartesi Anneleri

  1. Fatma Aytac
    16/05/2011

    Nukhet eline saglik cok guzel bir yazi, konu da cok onemli.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on 16/05/2011 by in Yazıları and tagged , , , , .

Twitter’dan..

Hata: Twitter yanıt vermedi.Lütfen birkaç dakika bekleyip bu sayfayı tazeleyin.

İletişim

nukheteren yahoo.com

Fotoğraflar..

%d blogcu bunu beğendi: